- Dług seniorów w 2025 r. osiągnął rekordowe 12,18 mld zł.
- Liczba zadłużonych spadła, ale kwoty zobowiązań wzrosły.
- Średnie zadłużenie seniora to 34 209 zł.
- Najwyższy indywidualny dług: prawie 97 mln zł (woj. lubelskie).
- Najbardziej zadłużone województwo: mazowieckie – blisko 2,7 mld zł.
- 2/3 zaległości to kwoty poniżej 5 000 zł.
Polscy seniorzy – osoby w wieku 65 lat i więcej – weszli w 2025 rok z rekordowym poziomem niespłaconych zobowiązań. Jak wynika z danych BIG InfoMonitor oraz Biura Informacji Kredytowej, łączna wartość ich zaległych długów kredytowych i pozakredytowych w III kwartale 2025 roku osiągnęła aż 12,18 mld zł. Co szczególnie niepokojące, suma ta wzrosła mimo faktu, że liczba zadłużonych osób… spadła. Oznacza to, że mniejsza grupa seniorów ma znacznie większe problemy finansowe, wpadając w coraz głębszą spiralę zadłużenia.
To sygnał alarmowy, bo średnia zaległość przypadająca na jednego seniora wynosi już 34 209 zł, a w skrajnych przypadkach dług liczony jest w dziesiątkach milionów złotych.
Rekordowe 12,18 mld zł zaległości – i to przy mniejszej liczbie dłużników
Dane z Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i bazy BIK pokazują wyraźnie, że choć niesolidnych płatników w wieku 65+ jest mniej, to ich problemy są coraz bardziej dotkliwe. W ciągu roku liczba zadłużonych seniorów spadła z 377 697 do 355 978, czyli o ponad 21 tys. osób. Jednocześnie jednak łączna kwota zaległych zobowiązań wzrosła o 152 mln zł.
To paradoksalne zjawisko wskazuje, że długi narastają szczególnie u tych, którzy już wcześniej mieli trudności ze spłatą. Nie są to więc nowe problemy, lecz pogłębiająca się spirala zobowiązań wśród najbardziej narażonych gospodarstw domowych.
Warto podkreślić, że zadłużenie seniorów to mieszanka zobowiązań różnego typu – od nieopłaconych rachunków za telefon i media, poprzez mandaty i alimenty, aż po raty kredytów i pożyczek. Co ciekawe, aż około 2/3 niespłaconych kwot to różnego rodzaju zaległości nieprzekraczające 5 tys. zł. To niewielkie należności, które jednak – odkładane miesiącami – rosną do rozmiarów trudnych do udźwignięcia przy emerytalnych dochodach.
Małe kwoty, wielkie konsekwencje – struktura długu seniorów
W strukturze problemów finansowych seniorów kluczowe jest to, że:
- 69,7% długów pozakredytowych nie przekracza 5 000 zł,
- 63,3% długów kredytowych mieści się również poniżej tego progu.
Pokazuje to, że problemy zaczynają się często od niezapłaconego rachunku, drobnej pożyczki czy mandatu. Brak reakcji, rosnące odsetki i koszty windykacji sprawiają jednak, że drobne zaległości przeradzają się w poważne obciążenie budżetu. W przypadku seniorów, których domowe finanse opierają się najczęściej na stałych świadczeniach emerytalnych, takie narastanie zobowiązań może bardzo szybko doprowadzić do kryzysu.
Mapa zadłużenia polskich seniorów: gigantyczne różnice między regionami
Różnice regionalne w zadłużeniu są ogromne i wskazują na duże dysproporcje w kosztach życia, możliwościach finansowych i dostępności edukacji ekonomicznej. Najbardziej zadłużeni są seniorzy z województwa mazowieckiego, gdzie:
- łączna kwota zaległości wynosi blisko 2,7 mld zł,
- średnie zadłużenie na osobę to aż 55 700 zł – ponad dwa razy więcej niż w najmniej obciążonych regionach.
Dla porównania:
- na Opolszczyźnie przeciętny senior ma zaległość rzędu 26 435 zł,
- w woj. świętokrzyskim – 25 191 zł.
Tak duża różnica pokazuje, że koszty życia w dużych miastach szczególnie mocno obciążają seniorów w sytuacji rosnących cen energii, usług i czynszów. Wyższe zadłużenia to również konsekwencja wyższych zarobków i większej zdolności kredytowej, którą mieszkańcy Mazowsza mieli w latach aktywności zawodowej.
Paweł Szarkowski, prezes BIG InfoMonitor, zwraca uwagę, że:
„Wyższe średnie zadłużenie w Mazowieckiem to efekt zarówno wyższych kosztów życia, jak i wcześniejszego potencjału kredytowego. Różnice te wskazują też na brak równomiernego dostępu do edukacji finansowej.”
Rekordowy dług indywidualny: prawie 97 mln zł
Choć to Mazowsze dominuje pod względem skali zadłużenia, najbardziej ekstremalny indywidualny przypadek pochodzi z województwa lubelskiego.
Senior z tego regionu ma zobowiązanie wynikające z niespłacanych zobowiązań na kwotę 96 965 289 zł.
To przykład, że pojedyncze przypadki skrajnej spirali zadłużenia mogą pojawiać się w każdym regionie i nie są ograniczone wyłącznie do zamożniejszych województw.
Kto ma większe problemy – kobiety czy mężczyźni? Statystyki są zaskakująco wyrównane
W grupie osób 65+ długi obciążają:
- 184 tys. mężczyzn (52%),
- 172 tys. kobiet (48%).
Widać więc, że problemy finansowe dotyczą obu płci niemal w równym stopniu. Różnice pojawiają się jednak na poziomie regionalnym. Zarówno mężczyźni, jak i kobiety z województwa mazowieckiego mają najwyższe łączne zaległości:
- kobiety – 957 mln zł,
- mężczyźni – 1,7 mld zł.
Wysokie zaległości obu płci występują też w województwie śląskim. To pokazuje, że dług seniorów jest powiązany przede wszystkim z lokalnymi kosztami życia i strukturą dochodów, a nie z płcią.
Ekonomiczna presja na osoby starsze rośnie – inflacja, koszty życia i wysokie raty
Według BIG InfoMonitor, główne źródła narastających problemów seniorów to:
- wysoki poziom inflacji i wysokie ceny usług,
- rosnące koszty energii i czynszów,
- wciąż stosunkowo wysokie oprocentowanie kredytów,
- ograniczone możliwości zwiększenia dochodów,
- trudności w negocjacji warunków spłaty z instytucjami finansowymi.
To wszystko sprawia, że seniorzy stają się jedną z grup najbardziej narażonych na finansowe wykluczenie i spiralę długów. Nawet spadek liczby osób zadłużonych nie oznacza poprawy sytuacji – łączny dług rośnie, ponieważ koncentruje się na coraz mniejszej, ale bardziej obciążonej grupie.